Bir milyon kitap projesini duydunuz mu?

10 Aralık 2019

Selçuk Şirin NY Üniversitesi’nde profesör ancak Türkiye ile ilgili çalışmalarına hep devam etmiş. Pek çok anne baba arkadaşıma ve okuruma önerdiğim Yetiş in Çocuklar kitabının da yazarı.Şirin, “Doğumdan itibaren ilk 36 ayda bebeğinizin kelime haznesini geliştirmezseniz kendisini ifade etmekten yoksun, bu konuda çok zorlanan çocuklar yetiştirmiş olursunuz” diyor. Kelime bilgisini arttırmak için de kitap okumanın çok önemli olduğunu vurguluyor. Ancak, ülkemizde bir milyon çocuk kitaplara ulaşamıyor. Bu sebeple, Şirin, kız kardeşi Derya Şirin ile birlikte bir milyon çocuğa kitap ulaştırmak hedefiyle bir sosyal sorumluluk projesi başlattı ve “Bir milyon kitap” projesini hayata geçirdi. Selçuk ve Derya Şirin ile hem projeyi hem de ülkemizdeki okuma alışkanlığını konuştuk.

Bu kitap seti neyi içeriyor, hazırlaması ne kadar zaman aldı ve nasıl ulaşabiliriz, nereden satın alabiliriz? 

0 – 36 ay aralığındaki çocuklar için hazırladığımız set altı kitaptan oluşuyor. Kitaplarda yaş aralıklarını dikkate alarak hazırladık. “Bir Milyon Kitap” projesini oluştururken bizlerin temel aldığı belli başlı alanlar vardı. Çocukların kelime haznelerini geliştirebilecekleri, merak uyandıracak, sürekliliği sağlayacak, diyalog içerisinde olacakları ve bir kez okuyup kenara bırakamayacakları kitaplar hazırladık. Hazırlık süreci iki yılı geçen bir zaman dilimini aldı.  Bunun sebebi de, hazırladığımız kitaplar için farklı gruplardan ebeveyn ve çocuklarla alan çalışması yapmamız ve yurtiçi ve yurtdışından alanında akademik çalışmaları olan profesyonel insanların görüşlerini almamız.

Altı kitaptan oluşan bu seti https://1milyonkitap.cominternet sitesinden satın alarak kendi çocuğunuza veya başka çocuğa hediye edebilirsiniz. Her alınan sette bir sette havuza atmış oluyorsunuz. Havuza atılan setler ücretsiz kitap edinmek isteyen ailelere gönderiliyor.

Biz bir set aldığımızda bir set de ihtiyaç sahibi aileye gidiyor. Bu aileler neye göre ve nasıl belirleniyor? 

1milyonkitap.com sitesine giderek aldığınız her kitap setinden bir tane de ihtiyaç sahibi olan başka bir ailenin evine giriyor. Sitede “Talep Et” alanındaki yönergeleri doldurarak talep edebiliyorsunuz. Talep et başvuru sonrasında, başvuru sırasıyla 1milyonKitap projesi ekibi tarafından dikkate alınarak sırasıyla gönderimi sağlanıyor.

Bildiğim kadarıyla ekip bu projeden ücret, telif almıyor. Peki sizlerin bu projeden kazancı nedir? 

Bir Milyon Kitap projesindeki ekip evet ücret almıyor.  Okuduğunu anlamayan bir toplum olmak istemediğimiz için yola çıktık. Kazancımız ise bu proje ile okuduğunu anlayan bir toplumu hayata geçirmek. Bu da her evde kitap okuyanların kurduğu kitaplık ile mümkün. Umutluyuz.

Projeye yeni kitaplar gelecek mi? Daha büyük yaş grupları için de kitaplar çıkacak mı? Bir sonraki hedefiniz nedir? 

Evet şu an 36 ay ve üzeri yaş grupları için hikaye kitapları üzerine çalışıyoruz. Bu projenin hazırlığı uzun sürse de hayata geçmesi daha birkaç aylık bir süreç ve çok güzel tepkiler aldık. Hedefimiz daha çok eve bu kitapları ulaştırmak.

Bugün karşılaştığımız okuduğunu anlamayan bir topluma ne yapabiliriz?

Okuma eylemi, olması gereken bir anlayış ile alışkanlık haline gelmesi gereken bir davranıştır. Okuma davranışı da erken yaşta edinilmesi gereken bir eylem olduğundan biz yetişkinlerin okuma davranışını erken yaşta çocuklarımıza kazandırmamız gerekir. Önceliğimiz ise erken yaşta çocuklarımızı kitaplar ile tanıştırmamızdır. Evlerimizde çocuklarımızın yaş seviyelerine uygun kitapları onların sürekli ulaşabilecekleri bir alanda muhafaza etmeliyiz. En önemlisi ise eylemlerin hayata geçmesi için aynı eylemi çocuğun etrafında da görmesi gerekiyor. Evde bir yetişkinin kitap okumasını çocuğun rol model olarak görmesi çok önemlidir. Evde çocuğa kitap okumayı görev olarak yapmak çocuktaki karşılığı kitap okuma bir ödevdir anlayışına dönebilir. Bunun olmaması için de çocuğa kitap okurken eğlenmek ve okuma eylemini yaşam biçimi olarak benimsetmek devamlığını sağlayacaktır.

Selçuk Şirin’i geçtiğimiz Temmuz ayında Bodrum Zai’de dinleme imkanı buldum. “Bebeklere kitap okuyun” yerine “Bebeğinizle kitap okuyun” diyor. İkisi arasında fark interaktif okuma mıdır? Biraz anlatır mısınız?

0-36 ay aralığındaki çocukların öğrenmenin temel hareketi çevresini keşfetmesidir. Bu keşfetmede dokunarak, görerek ve iletişim kurarak gerçekleşir. Kitap okuma dediğimiz şey onlara sesli olarak bir şey okumak değildir.  Bu bebekte ya da çocuktaki iletişimin tek taraflı olduğunu gösterir. Kitap okurken ona bakarak, okuma öncesi ya da sonrası sayfadaki görselleri gösterip dokunmasına, sesleri çıkarmasına izin vermeliyiz. Bu, bebekle okuyan arasında bir bağ oluşturur o da birlikte neyi nasıl öğrendiğinizin yolculuğudur.  Çocukları küçükken çocuğuna kitap okuyan birçok yetişkin çocuğunun ilgi alanlarını ve ilerleyen dönemlerdeki öğrenme meraklarını tanıma fırsatı da elde ediyor.

( Açılış fotoğrafımız geçtiğimiz günlerde Cem Yılmaz’ın 1 milyon kitap projesini desteklemek için hazırlanan video çekiminden alınmıştır.)