Küçük Adımlarla Bilinçli Seyahat

4 Ekim 2019

Geçtiğimiz yıldan bu yana kendimi bu genç kızı takip etmekten alamıyorum. Onu mutlaka siz de duymuş olmalısınız: Greta Thunberg. Hareketi tüm dünyaya yayılıyor ve ilham veriyor. Peki biz ne yapabiliriz düşündünüz mü?

Yazan: Canan Demiray @gezgörkeşfet

 Greta Thunberg 16 yaşında İsveçli bir iklim aktivisti. İklim krizine tepki olarak geçtiğimiz yıl ağustos ayında cuma günleri İsveç Parlamentosu önünde oturma eylemi başlattı.  Bu eylem #fridaysforfuture yani “Gelecek için Cuma Günleri” adıyla gitgide büyüyen bir harekete dönüştü.

Bu hareketin dikkat çekmesiyle Greta önce Polonya’da BM İklim Zirvesi’ne sonrasında da Davos Zirvesi’ne  konuşmacı olarak davet edildi. Son olarak Greta, New York’ta BM İklim Zirvesine katılmak üzere, içinde duşu ve tuvaleti olmayan ancak güneş enerjisi panelleri ve hidro jeneratörler ile donatılmış Malizia 2 adındaki yelkenliyle yolculuğunu yaptı.

İki haftalık okyanus macerasının nedeni elbette yolculuklarla yola açılan karbon emisyonuna dikkat çekmek. Greta’nın yolculuğu  0 karbon emisyonuyla tamamlandı. Ben bu satırları yazarken kendisi New York’taki zirvede yetkililere kök söktürüyor ve “Bu ne cürret” diyor.

Greta ilham verici kesinlikle, hükümetlerin kolektif hareketi olmadan da bu gidişi frenlemek imkansız. Çocuklarımızın mirası da en fazla risk altında olanı. Düşünsenize Kutup buz dağlarını göremeyecekleri bir dünya mı bırakmak istiyoruz onlara?

Gezegen üstündeki etkinizi ölçün, borcunuzu ödeyin

Carbonfootprint.comsitesine girdiğinizde ister yolculuğunuz, ister genel olarak yaşamınızda nasıl bir karbon ayakizi bırakıyorsunuz hesaplayabiliyorsunuz. Offset opsiyonu ise bu ayak izinizin arkasından ne yapabileceğinizle ilgili öneriler sunuyor. Ağaçlandırma, su ve toprak iyileştirme, rüzgar enerjisi üretimine katkı gibi dünyanın farklı yerlerinde destek verebileceğiniz öneriler karşınıza çıkıyor. Sustainable Travel International sayfasında da secenekler var. İsterseniz günah çıkarma deyin ama elimizden geleni yapalım diyorsak katkı şart.

 Sıfır Gelecek ve Türkiye’de hareket

Dünya çapındaki Küresel İklim Grevi eylemlerine Türkiye’de de çeşiti yerlerde katılım oldu. İstanbul’da “Sıfır Gelecek” kampanyasıyla toplanıldı. Sayfalarından takip edebilir siz de bir parçası olabilirsiniz. Biz Melisle Danimarka Başkonsolosluğu’nun sürdürülebilir kalkınma üzerine gerçekleştirdiği Çocuk Festivalinde etkinliklere katıldık. Değişimin büyüğü devletlerin atacağı adımlarda ama bu alanda bilinçlenme çevreyi korumayı çocukların yaşam tarzı haline getirmekle başlıyor. Bu da biz ebeveynlerin görevi.

 Biniş kartıyla hava atma döneminin sonu

İster çevrelerine haber verme, ister havalı bulduğu için uçak biniş kartını sosyal medyada paylaşma döneminin sonuna geliyoruz. İsveç’te uçanı utandırma olarak çevirebileceğimiz

“Flygskam” diye bir hareket sürüyor. İnsanlar uçmamak için söz veriyor ve en azından bir yıllık uçuş planlarını bırakarak  karbon ayak izlerini azaltıyorlar. Avrupa’da belki bu daha kolay ne de olsa mesafeler kısa, bir ülkeden bir ülkeye trenle gidiyorlar.

Students hold placards as they take part in a protest against global warming by the Colosseum (Colosseo, Colisee) in central Rome on March 15, 2019. (Photo by Andreas SOLARO / AFP)

Peki biz burada ne yapabiliriz?

Küresel ısınma çağında seyahat etmenin ahlaki boyutu kötü bir içses gibi kulağımda. Dünyada keşfetmek istediğimiz yerler yüzlerce. Uzaklara uçup gitmek, iklim değişikliğini kötüleştirmeye büyük katkı yapıyor. Dünya çapındaki havayolu yolcu sayısı fazlasıyla artıyor ve gittikçe daha fazla uçuyoruz.Peki seyahat etmeyi bırakacak mıyız?  Hem seyahate devam edip hem de iklim adaletini gözeten kolektif çabanın bir parçası olmaya ne dersiniz? Anlaştıysak insanlık için küçük ama belki de bizim için büyük adımlardan öneriler burada

Ayak izlerini takip et, doğayı koru, keşfet

  • Atık yönetimi, tüm dünyada ciddi bir sorun. Ziyaret ederken etkinizi en aza indirgemeniz konusunda dikkatli olun. Gittiğiniz yeri temiz bırakın, gereksiz plastik çöp yanınızda getirmeyin.
  • Otel odalarınızda bulduğunuz su tasarrufu ile ilgili uyarı kartlarını ciddiye alın, dünyaya bir iyilik yapın.
  • Hafif yola çıkın: İhtiyacınızdan fazla eşyayı taşımayın, özellikle uçak yolculuğunuzda ağırlığınızı arttırmayın.
  • Tatilinizi havuzun yanında oturarak geçirmeyin. Doğayı deneyimleyin, yürüyerek, bisikletle, kayıkla, kanoyla veya yelkenliyle keşiflere çıkın. Seyahatiniz karbon emisyonunuzu artırmayacak deneyimlerle zenginleşsin.
  • Tatilinizde yerel ürünleri deneyin, yerel üreticilerden alışveriş yapın, gittiğiniz yerin sürdürülebilirliğine destek verin.
  • Uçuş gerektirmeyen seyahatleri seçmeyi, uçmak gerektiğinde ise doğrudan uçuşlar yaparak emisyonları sınırlamayı tercih edin.
  • Kendinizi geliştirin: Geri dönüşüm, denizlerin temizliği gibi konular yolculuklarınızın dışında da katkınızın olabileceği konular.
  • Seyahat ayak izinizi nasıl sınırlandırdığınızı paylaşın. Sosyal medyayı bunu da anlatabilmek için kullanın.
  • Tren opsiyonu varsa, uçak beklesin. Toplu taşımayı tercih edin. Araba kiralıyorsanız, tüm koltuklarınız dolu olsun, emisyonu paylaşın.

Avrupa’da tren yolculukları şahane, uçak yerine tercih ediyorlar ama biz trenle nereye gideriz derseniz işte size bir kaç öneri bambaşka serüvenler sunan bir kaç öneri

Doğu Ekspresi ile Kars

Doğu Ekspresi’yle ailece Kars’a gitmeye ne dersiniz?Gidenleri gördünüz keyifli vakit geçiriyorlar, üstelik vizeye de ihtiyacınız yok. Önce trenle Ankara’ya ulaşın buradan esas yolculuğa başlayın. 24,5 saatlik tren maceranızdan Anadolu’dan manzaralar camınızı süsleyecek. Vardığınızda ise  Rus döneminden kalan binaların ihtişamına  ailece göz gezdirebilirsiniz. Namık Kemal Evi, Kars Arkeoloji Müzesi ziyaret edebileceğiniz yerler arasında.  Çıldır gölünde atlı kızak keyfi de ailece yapılmalı. Ani Harabeleri, UNESCO Dünya Kültür Mirası listesinde ve hemen yakınınızda olacak. Ziyaretinizi kışa getirirseniz belki de Sarıkamış’ta kayağa bile uzanabilirsiniz.

Istanbul’dan Sofya’ya

Hala Sirkeci’den kalkmıyor ama Halkalı’dan hareket eden Sofya trenine atlamaya ne dersiniz?Her gün 22.40‘ta kalkan tren Sofya’ya ertesi sabah kahvaltı saatinde varıyor. Dönüş ise gece 21.00‘de ve güneş doğarken Halkalı’ya varıyorsunuz. Yataklı trenle hiç seyahat etmemiş çocuklarınızla haftasonu macerası yapmak için bile ideal. Arabayla yaklaşık 6 saat süren Sofya yolculuğunu böyle renklendirmek elinizde. Sofya ise çocuklarla keyifle vakit geçirebileceğiniz bir şehir. Biz çok yakında bu yolculuğu yapacağız, tüm detayları paylaşmak için sabırsızlanıyorum.

Edirne’den Avusturya Villach’a

Edirne’den arabanızla birlikte binebileceğiniz bir tren olduğunu biliyor muydunuz? Daha çok gurbetçilerin kullandığı bu treni siz de Avrupa’ya uzanmak için kullanabilirsiniz. Optima Express, Edirne’den hareket ediyor sınır kontrollerini saymazsanız 25 saatlik yolculukla sizi Villbach’a götürüyor. Vardığınız şehir Salzburg’a iki saat, Viyana’ya üç saat, Ljubljana’ya bir saat uzaklıkta. Tren oldukça konforlu. Hiç uçağa binmeden sonrasında da kısa karayolu yolculuklarıyla ailece keyifli bir maceraya çıkabilirsiniz.

Paris’ten Moskova’ya

Bunu hiç düşünmüş müydünüz? Paris’e uçmanız gerekiyor evet ama sonrasında trenle şahane bir macera geliyor. Perşembe akşamları Paris’te Gare de l’Est’ten hareket eden  Rus Demiryolları treniyle istikamet Moskova. Keyifli yolculuk cumartesi kahvaltısıyla sona eriyor. Kompartmanları ailece rahat edebileceğiniz şekilde tasarlanmış.Trenin rotasında ise Almanya, Polonya ve Belarus’tan geçiyorsunuz. Araştırırken aklım kaldı, yapılacaklar listeme ekledim. 

Paris’ten Madrid’e

Paris’te Champs Elysees’de gezindikten, Eiffel Kulesini fotoğraflarınıza kattıktan sonra Elipsos Treni’ne atlayıp İspanya’ya neşeli bir yolculuğa çıkabilirsiniz. Uçmayı aratmayacak bu yolculuk, iki ülkeyi gezmek için oldukça ideal bir yöntem. Barselona, Madrid.. Yüreğinizin götürdüğü yere ailece gidebilirsiniz. İspanya içinde ise  AVE trenleri, çocuk oyun alanlarıyla sizi farklı destinasyonlara götürebilir. Güney Fransa’dan katıldığım bu yolculuk çok keyifliydi, bir çok yeni dostluğun da başlangıcı olmuştu. Bu nedenle tavsiyemdir sizlere de.

 

Santa Claus Express ile  Helsinki’den  Laponya’ya Rovaniemi

Helsinki’den akşam saatlerinde kalkan tren sizi karlı diyarlara kutuplara doğru götürüyor. Çift katlı tren ailece konaklamanız için oldukça konforlu. Yolculuğunuz ise sadece 15 saat sürüyor. Yol çok keyifli uyumak istemeyebilirsiniz. Ancak Rovaniemi’ye vardığınızda Noel Baba tanışmaya beklediğinden belki küçükleri bu şekilde uykuya motive edebilirsiniz. Ayrıca kuzey ışıklarını görmek için ayakta kalacağınız geç saatler,  yapacağınız geyik ve huskie safarileri de enerji gerektirecek. Biz bu yolculuğu tam 10 yıl önce çocuksuz yapmıştık, en kısa zamanda tekrarlamak için sabırsızlanıyoruz.