Hayatına sağlık aşıla

3 Mayıs 2019

Bağışıklık sistemi henüz gelişmediğinden dış dünyaya karşı daha savunmasız olan bebekler için beslenme ve bakım kadar aşı da önemli bir uygulama olarak karşımıza çıkıyor. Bebek ve çocuk ölümlerine sebep olan hastalıkların günümüzde aşılama ile neredeyse hiç görülmediği belirtilirken aşı sayesinde yaklaşık 30 yıldır çiçek hastalığına, 20 yılı aşkın bir süredir de çocuk felcine rastlanmadığı biliniyor.

Aşının önemli bir koruyucu sağlık uygulaması olduğunu söyleyen İAÜ VM Medical Park Florya Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzman Dr. Muhammet Altiti, çocuklarda aşı uygulamasının en önemli amacının onları ciddi yan etkileri ve ölüm riski olan hastalıklara karşı korumak olduğunu ifade ediyor. Aşı ile bulaşıcı hastalıkların salgınları önlenebilirken ölümcül olabilecek bulaşıcı hastalıkların ortadan kaldırmasının mümkün olduğunu belirten Uzman Dr. Altiti, “Aşılar, belirli hastalık etkenlerinin veya ürünlerinin antijenik özelliklerini taşıyan ancak hastalık yapıcı özellikleri çok azaltılmış ya da hiç olmayan ürünlerdir. Aşılama ile hastalığa karşı etkin antikor yanıtı (bağışıklık) belirli bir süre sonra sağlanır” diyor.

Aşı hangi yollarla uygulanır?

Deri içi (intradermal): Verem aşısı (BCG) bu şekilde uygulanır. Sol kol üst dış kısmına yapılır.

Deri altı (subkutan): Zayıflatılmış canlı aşılar (kızamık, kızamıkçık, kabakulak ve suçiçeği gibi) bu yolla uygulanır. Deri altına uygulanacak aşılar bir yaş altında uyluğa, bir yaş üzerinde ise kolun üst dış kısmına (triseps kasına) uygulanır.

Kas içi (intramüsküler): Genelde ölü bakteri aşılarının büyük bir kısmı (difter, asellüler boğmaca, tetanoz gibi) için bu yol kullanılır. İki yaşında önce tercihen uyluğun ön yan bölgesi, büyük çocuklarda ise deltoid (kol üst dış kısmı) bölgesi kullanılır. Ancak zayıf çocuklarda her zaman uyluk bölgesi tercih edilir.

Ağızdan: Çocuk felci ile rotavirüs aşısı bu yolla uygulanır.

Özel aşıları yaptırmalı mıyız?

Özel aşıların Sağlık Bakanlığı tarafından henüz rutin aşı takvimine alınmadığını kaydeden Uzman Dr. Muhammet Altiti, bu uygulamanın Dünya Sağlık Örgütü tarafından önerilen aşılar olduğuna dikkat çekiyor. 

Rotavirüs aşısı : Dünyada çocukluk çağı bağırsak enfeksiyonlarının en önemli nedenidir. Beş yaşa kadar hemen hemen tüm çocuklar Rotavirüs enfekisyonu geçirir. Rotavirüs ateş, kusma ve şiddetli ishale neden olur. Türkiye’de ishal nedeniyle hastaneye yatırılan çocukların yarısında Rotavirüs saptanıyor. Enfeksiyon süresi 3-7 gün arası olurken bazen bu süre 14 güne kadar uzayabiliyor. Özellikle bir yaşından küçük çocuklarda ciddi ishal olduğunda sıvı kaybına bağlı ölümler görülebilir. Rotavirüs aşısı ağızdan uygulanan bir aşıdır. Piyasada iki tip aşı var; biri iki doz olarak uygulanan ve ilk dozu en geç dördüncü ayın başında uygulanan aşı, diğer aşı ise üç doz şeklinde uygulanan ve ilk dozu en geç üçüncü ayın başında uygulanan aşıdır. Aşı ciddi hastalığa karşı yüzde 94-96 oranında koruyuculuk sağlar.

Meningokok aşısı: Meningokok Türkiye’de görülen en sık üç menenjit etkenlerinden bir tanesiydi, fakat diğer iki etkene karşı rutin aşı yapıldığından artık Türkiye’de en sık görülen menenjit etkenidir. Görülme sıklığı 100 binde 2 civarında olmasına rağmen vakaların yüzde 15-20’sinde ölümle sonuçlanırken diğer vakalarda ise ciddi sekellere rastlanabilir (sağırlık, nöbet geçirme, uzuv kaybı, zeka geriliği gibi). Beş yaş altı çocuklarda ve adolesan yaş grubunda daha sık görülür. Geçtiğimiz yıla kadar bu aşılar dokuzuncu aydan sonra öneriliyordu fakat bir yaşından önce görüldüğünden artık ikinci aydan itibaren yapılması öneriliyor.

İnfluenza aşısı:  Ekim-Aralık ayları arasında görülen yüksek ateşle seyreden akut solunum yolu hastalığıdır. Grip hastalığına neden olan İnfluenza dönem dönem salgınlara neden olur. Ülkemizde halk tarafından en çok bilinen tipi domuz gribidir. Sağlıklı çocuklarda 3-5 gün ateş şikayeti yapabileceği gibi bazen ağır tablolarla karşımıza çıkar (nöbet geçirme, beyin iltihabı, solunum yetmezliği gibi) Aşı, beş yaş altı çocuklarda ve kronik hastalığı olan tüm çocuklarda önerilir. İnfluenza aşısı, altıncı aydan itibaren uygulanır. Yaptırma zamanı ise İnfluneza sezonu başlamadan öncedir.