Çocukların 5 sevgi dili

3 Mayıs 2019

Yazan: Gail Cornwall

Farklı çocuklar, farklı türde dikkat ve alaka ister. Çocuğunuzun tam anlamıyla sevildiğini hissedebilmesi için ona en çok hitap eden yöntemi bulmanıza bu yazıyla yardımcı olacağız.

Altı yaşındaki oğlum Stuart, kendim büyürken hep imrendiğim türden bir çocuktu: Öğretmenlerinin onayını kazanacak kadar sevimli ve itaatkâr, ama tüm doğum günü partilerine davet edilecek kadar da eğlenceli. Ancak bir iş gezisinden döndükten kısa bir süre sonra, parmaklarının arasında bir taze fasulye aldığını görmemle sol kulağıma bir şeyin hızla teğet geçtiğini hissetmem bir oldu. Sonra, üç yaşındaki kız kardeşi Josephine’i yere itti. Ardından, ablası Vivienne’in dikiş nakış işlerinden iğneleri tek tek çıkarıp yere attığı iplerin çözülmesine neden oldu. Hem ben iş gezisine gittiğim hem de kızlar oyun buluşmalarında vakit geçirdiği için o hafta kendini ihmal edilmiş hissettiğini biliyordum. Bu nedenle, onu ne kadar sevdiğimi tekrar tekrar söyledim ama yalnızca omuz silkip uzaklaştı.

Çok satan kitabı Beş Sevgi Dili ile bilinen ve bir evlilik danışmanı olan Dr. Gary Chapman’a dair bir yazı okuduktan sonra bakış açım değişti. Teorisine göre; hepimiz aynı beş yöntem (fiziksel temas, hediye, onaylama sözleri, hizmet davranışları ve kaliteli zaman) aracılığıyla sevgiyi ifade edip deneyimliyoruz, ama herkesin önem verdiği bir tane asıl yöntem var. Yıllar sonra Çocukların Beş Sevgi Dili kitabını yazan Dr. Chapman çocuklarınızı sevmenin yeterli olmadığını söylüyor ve “İçtenlikle sevildiğini hissedebilmesi için çocuğunuza sevginizi nasıl iletmeniz gerektiğini bilmeniz gerekiyor” diyor.

Dr. Chapman, çocukların her bir sevgi dilini duymasının gerekli olduğu noktasında ısrar ediyor. Bununla birlikte, çocuğunuzun bir numaralı tercihinin hangisi olduğunu bilmek aranızdaki bağı kuvvetlendirebilir ve istenmeyen davranışları önleyebilir.

Çocuğunuzun asıl sevgi dilini tespit etmenin ilk adımı, size nasıl sevgi gösterdiğine dikkat etmek. Neden mi? Hepimiz, görmeyi beklediğimiz biçimde şefkat göstermeye meyilliyiz. Yaşlandıkça, altın kuralın ilişkilerimizde ters tepebileceğini öğreniriz; çünkü diğer insanlara onlar için en iyi olacak şekilde sevgi göstermemiz gerekir. Ama çocuklar genel olarak bunun farkında olmadığı için arzu etikleri şefkat biçimiyle sevgilerini gösterir. Konuştuğu veya görmek istediği sevgi dilini öğrenmek için bu beş yöntemi incelemenizde fayda var.

“Bana sarıl! Beni kovala!”

Sarılmak tüm çocuklar için “Seni seviyorum” demek olsa da, fiziksel temasa bayılan çocuklar “Seni Seviyorum!” diye bağırır.

Çocuğunuz böyle mi? Huzurlu Ebeveynler, Mutlu Çocuklar kitabının yazarı Dr. Laura Markham çocuğunuz sürekli kişisel alanınız içindeyse, size dokunuyorsa veya saçınızla oynuyorsa, bunun daha fazla dokunulmaya ihtiyaç duyduğuna dair bir işaret olduğunu söylüyor.

Sevginizi bu şekilde ifade edin: Koltukta beraber uzanın, çocuğunuza kucağınıza oturmak isteyip istemediğini sorun. Benim oğlum el ele tutuşmamıza “ellerin sarılması” diyor. Dr. Chapman güreşmeyi ve itişip kakışma içeren sporlar yapmayı da öneriyor. San Francisco’dan Virginia Green ve beş yaşındaki kızı Eloise’in ise gizli bir tokalaşma biçimi varmış. Green, kızı yoğun duygular yaşadığında “Uzanıp elini üç kere sıkıyorum. Bu, ‘Seni seviyorum’ anlamına geliyor” diyor.

Sık karşılaşılan engeller: Dr. Chapman sille ve şaplağın tüm çocukların canını yakacağını söylüyor, “Ama asıl sevgi dili dokunma olan çocuklar için yıkıcı olacaktır.” Dr. Markham araştırmaların kızları büyümeye başladığında rahatsız hissedebilecekleri için babaların daha az fiziksel şefkat gösterdiğini ortaya koyduğunu belirtiyor. Çocuklar büyüdüğünde bile günaydın ve iyi geceler niyetiyle sarılmayı alışkanlık hâline getirmeyi öneriyor.

“Hediye lütfen!”

Bir şeyler aldığında sevildiğini hisseden çocuklar, yalnızca daha fazla eşya alınsın diye kapris yapmaz.

Çocuğunuz böyle mi? Asıl sevgi dili hediye olan biri, hediyenin nasıl paketlendiğini de önemser ve olayın üstünden aylar, hatta yıllar geçse bile kimin ne verdiğini hatırlar. San Francisco’dan Anjali Jameson, “Bir keresinde süpermarketin eve teslim hizmeti, siparişimi karıştırdığı için bana çiçek göndermişti. O an içimden öyle geldiği için beş yaşındaki kızıma çiçeklerin ona geldiğini söyledim. ‘Beni seviyorsun!’ dedi ve herkese anne babasının ona aldığı çiçeklerden bahsetmeye başladı” diyor.

Sevginizi bu şekilde ifade edin: Çocuğunuz hediyeleri sevginizin bir sembolü olarak görüyor. Bu hediye, iki hafta önce beğendiğini söylediği renkte bir yumak iplik veya pürüzsüz bir taş bile olabilir. Bir dolap dolusu paketi bile açılmamış ıvır zıvır saklamakta sorun olmasa da, aslında para harcamanıza gerek bile yok. Çocuğunuzun sandalyesine bir origami hayvan ya da yastığına bir çiçek bırakmayı deneyin. Wisconsinli olmasına rağmen artık San Francisco’da yaşayan Skye Schulte, “Üniversiteye gitmek için evden ayrıldığımdan beri annem her yıl evdeki sonbaharın keyfini paylaşmak için bana bahçemizdeki ağaçların yapraklarıyla dolu bir zarf gönderir” diyor ve bir gün kendi çocuğuyla bu geleneği devam ettirmeyi umduğunu ekliyor.

Sık karşılaşılan engeller: Dr. Chapman, “Fazla hediye vermek konusunda dikkatli olmamız ve çocuklara yalnızca istedikleri için değil, yaşlarına uygun ve onlara yardımcı olacak hediyeler vermemiz gerekiyor” diyor.

“Benimle konuş!”

Pür dikkat dinleyen ve kibarca konuşan çocuklar için sevgi dolu sözleriniz oldukça önemli.

Çocuğunuz böyle mi? Çocuğunuz onu övdüğünüzde gülümsüyor veya size tatlı geribildirimlerde bulunuyorsa, muhtemelen tasvip görmekten keyif alıyordur.

Sevginizi bu şekilde ifade edin: Beslenme çantasındaki ufak notlar, telefon mesajları, hatta üzerinde “kahramanım” gibi bir şey yazan bir bilezik bile bu çocuklar için dünyaya bedeldir. San Francisco’dan Auburn Daily, küçük kızının boyuna gelecek kadar eğildiğini, onun gözlerine baktığını ve “Hayatımdaki en iyi şeysin” dediğini söylüyor. Dr. Karp çocuğunuzun iyi yaptığı bir şeye dair pelüş hayvanlarıyla, başka bir yetişkinle veya sokaktaki bir kuşla “dedikodu yapmanızı” yani çocuğunuz yakındayken onlara yüksek sesle fısıldamanızı öneriyor. Ne de olsa araştırmalar, kulak misafiri olduğumuz şeylere, bize doğrudan söylenenlere göre daha fazla inandığımızı gösteriyor.

Sık karşılaşılan engeller: Dil yarası derin olur; Dr. Chapman bu çocukların “Seni seviyorum, ama…” yerine tek başına “Seni seviyorum” sözünü duymalarının özellikle önemli olduğunu vurguluyor. Dr. Markham da bu iki kelimeyi (“…olduğunda seni seviyorum,” sözünde olduğu gibi “iyi kız/oğlan” hitabı da dahil olmak üzere) herhangi başka bir şeye bağlamanın sevginizin koşulları olduğunu ima edebileceğini ekliyor.

“Benim yerime sen yap!”

Hizmet davranışları kulağa en tuhaf gelen sevgi dili olabilir, ama bu dili konuşan çocuklar onlara aromalı soda almak veya küçük bir şemsiye ve ananas dilimiyle süslenmiş bir meyve kokteyli hazırlamak gibi düşünceli davranışları fazlasıyla takdir eder.

Çocuğunuz böyle mi? Ayakkabılarını bağlamanız, kırılan oyuncağını tamir etmeniz veya yastığını kabartmanız için size yalvarabilir.

Sevginizi bu şekilde ifade edin: Sonsuz olasılık var ve kurala istisna tanımak ya da beklenenin ötesinde şeyler yapmak da bunlar arasında. Ama bu çocuklar da büyüyecek; gelişimlerinin her aşamasında o noktada yapabilecekleri şeyleri yapmalarını beklemek ve kendi ayaklarının üzerinde durmaya teşvik etmek önemli olacaktır. Dr. Chapman yapabileceğiniz en iyi hizmet davranışının, çocuğunuz yeni bir durumla karşılaştığında üzerinden beraber geçmek ve ona adım adım nasıl daha iyi yapılabileceğini göstermek olduğunu söylüyor.

Sık karşılaşılan engeller: Dr. Chapman “Her talebine koşmanız kesinlikle gerekmiyor” diyor. İsteğini reddetmek için bile olsa, düşünceli bir yanıt yeterli olacaktır. Kurallara dair beklentilerin nasıl gittiğine de dikkat edin. Kendimi ne zaman yerden Vivienne’in kirli pijamalarını toplarken bulsam, durmaya ve kendimi yeniden ayarlamaya çalışıyorum.

“Buraya gel! Şuna bak!”

Bu çocuklar, onlarla zaman geçirmeyi tercih ettiğinizde kendilerine değer verildiğini en iyi şekilde hisseder.

Çocuğunuz böyle mi? Sık sık “Bunu izle!” veya “Benimle oyna” diyen bir çocuk, kaliteli vakit geçirmek için yalvarıyor demektir. Dr. Chapman’ın kızı da “Baba, odama gelsene! Sana bir şey göstermek istiyorum” diyormuş.

Sevginizi bu şekilde ifade edin: Yalnızca beraber durmanın yanı sıra, tüm dikkatinizi de ona verin. Dr. Markham buna “özel zaman” adını veriyor ve kısa bir süreliğine olsa bile yapacağınız şeye çocuğunuzun karar vermesine izin vermenizi söylüyor.

Sık karşılaşılan engeller: Dr. Chapman, “Çocuğunuzun sevgi dili kaliteli zamansa ve sizin disipline etme yönteminiz onu bir odaya koyup izole etmekse, bu onun için oldukça ciddi bir ceza olacaktır” diyor. Beraber fazladan vakit geçirmenin, yapılacaklar listenizi bırakmanız anlamına geldiğini de varsaymayın. Çocuğunuz kendi kendine oyun oynarken yanında oturup kitap okumanız bile sizin sıcak varlığınızı hissetmesini sağlayacaktır.

Sevgi dilleri ömürlük mü?

Dr. Chapman sevgi dillerinin ömür boyu bizimle kalan karakter özellikleri gibi olduğuna inansa da, çocuğunuzun tercihi size günden güne veya aşamadan aşamaya değişiyor gibi gelebilir. Sürekli kucak isteyen bir küçük çocuk, itişip kakışmayı seven yedi yaşındaki bir çocuğa dönüşebilir. Övgüye bayılan bir çocuk, bir noktada sizin telkinlerinizden şüphe duyup yalnızca biraz kaliteli zaman geçirmek isteyebilir. Çocuğunuzun tepkileri ve davranışlarının herhangi bir anda hangi tür sevgi diline ihtiyaç duyduğuna işaret ettiğine dikkat edin; büyüdükçe onunla tekrar tekrar bağ kurmaya devam edeceğinize şüpheniz olmasın.