Cinsellik eğitimi nedir?- Uzman Psikolog Ayben Ertem

13 Haziran 2017


Cinsellikle ilgili merak, vücudumuzu öğrenirken doğal olarak ortaya çıkan bir basamaktır. Cinsellik eğitimi, çocukların vücutlarını tanımalarına ve kendi bedenleriyle ilgili pozitif düşünmelerine, kendi bedenlerine aşina olmalarına yardımcı olur. Daha küçük çocuklar, cinselliğin teknik kısımlarından çok bebekler nasıl doğar, annelerin karnından çocuk nasıl çıkar gibi konulara daha meraklıdır.

Yazan: Uzman Psikolog Ayben Ertem

Cinselliği konuşmak, çocuğunuzla sizin arasında açık bir konuşmayı da başlatmaktır. Ebeveyn ve çocuklar arasında kurulan erken, dürüst ve açık bir iletişim, özellikle çocuğunuz ergen olduğunda çok önemli olur. İletişim açık olursa çocukların her konuda aileleriyle dürüstçe ve açıkça konuşmalarına imkân sağlar, buna yol açmış olursunuz. Açık konuşma, çocuklarınızın da size soru sormasına imkan sağlayacaktır. Siz de yargılayıcı olmadan onları soru sormaları için destekleyin. Eğer sorduğu sorular size karmaşık geliyor ve nasıl cevaplayacağınızı bilemiyorsanız hiç çekinmeden “Ben bu sorunun cevabını araştırıp sana anlatacağım” diyin. Araştırın ya da bir uzmana sorun ve çocuğunuzla tekrar konuşun. Hatalı bir bilgi vermek yerine böyle yapmanız daha doğrudur. Erken bir yaşta çocuğunuzun yaşına uygun bir dille cinsellik eğitimine başlamak ve bu sohbetleri çocuğunuz büyüdükçe de devam ettirmek en iyi cinsellik eğitimi stratejisidir. Diğer türlü çocuğunuz ergenliğe girdiğinde birdenbire “Seninle bazı konuları konuşmamız lazım, otur bakalım” demek hem ebeveyni huzursuz ve rahatsız hissettirecektir hem de çocuğunuz o yaşa gelene kadar etrafından bir sürü “doğru ya da hatalı” bilgiyi duymuş olacaktır ki bu bilgileri değiştirmek çok daha zordur. Cinsellikle ilgili konuşmalar gerçek hayatın içindeki örnekler üzerinden anlatıldığında hem daha kolay hem de çocuklar için daha anlaşılır olur. Örneğin ailede hamile bir kadın varsa konuşmayı hamilelik üzerinden başlatmak gibi. Ebeveynler çocuklarına cinsellik eğitimi verirken doğru bilgiyi en basit dille verdiklerinden emin olmalılar. Çocuğun cinsellikle ilgili ilk bilgileri ebeveynlerinden duymaları çok önemlidir. Özellikle ergenlikten itibaren doğru bilgileri duymaları onları hatalı davranışlardan korumakta önemlidir.

Cinsellik eğitimi, sizin aile değerlerinizi çocuğunuza aşılamanız açısından da önemlidir. Çocuğunuzun ileride sizden farklı düşünceleri ve beklentileri olabilir ve olacaktır da ama küçük yaşlarda sizin ve ailenizin değerlerini bilmeleri önemlidir. Örneğin evlenmeden önce çocuğunuzun herhangi bir cinsel deneyimi yaşamaması konusunda net ve kararlıysanız, bu, sizin konuşmanızın mutlaka bir parçası olmalı ve endişelerinizi de açıkça paylaşmalısınız. Eğer bu konu hiç konuşulmazsa çocuğunuzun bir erkek/kız arkadaşı olduğunda sürekli şüphe ve endişe içinde kalırsınız ve konuşulmayan bir konunun gerçekleşme riski daha fazladır Cinselliği konuşurken çocuğunuzun yaşına uygun konuştuğunuzdan emin olun. Hangi yaş grubundaysa o yaşa uygun şekilde açıklamalar yapın. Özellikle çok küçükse size sorduğu soruların dışına çıkmayın, kafasını karıştıracak bilgiler vermeyin. Dürüst davranın, anlattığınız konular çerçevesinde anlaşılmayan bir husus bırakmayın ve anlayıp anlamadığını da sorun. İlk konuşmada her şeyi açıklamak için paniklemeyin, bu bir süreçtir ve zaman içerisine yayılmalıdır. Zaten çok küçük çocukların dikkatini sürdürme becerileri kısıtlı olduğundan bu konuşmaları mümkün olduğunca kısa tutun ve belli aralıklarda tekrarlayın.

Her çocuk birbirinden farklıdır ancak işte size farklı yaş gruplarına genel olarak rehber niteliğinde olabilecek bazı ipuçları:

2 yaşa kadar ne söylenmeli :
Bu yaş grubunda genital bölgeler de dahil vücudun tüm parçaları öğretilebilir. 2 yaşındaki çocukların çoğu, erkek ve kadın arasındaki farkı bilir ve kimin erkek kimin kadın olduğunu anlayabilir. Bu dönemde çocuklar cinsel organlarını görürler, işlevini bilmezler ama merak edip dokunabilirler ya da bir yere sürtmeye çalışabilirler.

Erken Çocukluk Dönemi:
2 ile 5 yaş arası Çocuklar, üremeyi en temel şekilde anlayabilir. Bir erkek ve bir kadın birlikte bebek yaparlar ve bebek de kadının rahminde büyür. Çocuklar, bedenlerinin kendilerine ait olduğunu anlamalıdır. Vücudun bölümlerini konuşurken özel bölgelerini ve mahremiyeti anlatın. Çocuklar, etrafındaki insanların hangi bölgelerine dokunabileceğini hangi bölgelerine dokunamayacağını, kimin nereye dokunabileceğini bilmeli. Örn. “Doktorlar biz de senin yanındayken muayene etmek için bazı yerlerine dokunabilirler”.

5-8 yaşları arasındaki çocukluk dönemi:
Çocuklar özellikle 6-7 yaşlarından itibaren ergenlikle ve ergenlikte yaşayacağı değişimlerle ilgili bilgilendirilmeye başlanabilir. Bazı çocuklar daha erken ergenliğe girebilirler. Bu yaş aralığında da çocukları üremeyle ilgili bilgilendirmeye devam edin.

Ergenlik Yılları :
9 ila 12 yaş arası Yukarıda bahsettiğimiz konuları tekrar tekrar konuşmak ve sağlamlaştırmaya ek olarak özellikle erkek ergenlerde porno dergiler ve internette uygunsuz film ya da porno video izleme, arkadaşlarının ona izletmek istemesi konularını konuşun. Bu yaşlardaki ergenlikte merak olabileceğini ama bu yaş grubu için bu tür dergilerin ve videoların sağlıklı ve pozitif olmadığını ve gelişimlerini olumsuz etkileyebileceğini anlatın. Özellikle internet kullanımıyla ilgili çocuğunuzun bir adım önünde olun. “Ben anlamıyorum teknolojiden” demeyin gerekirse öğrenin. Çocuğunuzun hangi sitelere girdiğini takip edin. Bilgisayar, çocuğunuzun odasında olmasın açık bir alanda olsun ki siz de rahatça gözlem yapın ve odasının kapısını kapatıp saatlerce bilgisayar başında olmasını da engellemiş olun. Bu kuralları da konuşun, anlatın ve tutarlı olmaya da özen gösterin. Gizlilik her zaman dikkat çekicidir dolayısıyla özellikle babalar erkek çocuklarına merak ettikleri soruları her zaman sorabileceklerini ve onların yaş grubuna uygun olarak anlatabileceğinize dair güvence verin. Böylece uygun olmayan yöntemlere başvurma oranları düşecektir.

13 ila 18 yaş arası :
Bu yaş grubundaki çocuklar daha içine kapanır ve bu konuları pek konuşmak istemez özellikle bu yaşlarda ilk defa onlarla konuşacaksanız. Ama daha önce de bahsettiğim gibi cinsellik eğitimine erken yaşlarda başladığınızda açık iletişimi sağlamış olduğunuzdan sizinle daha rahat iletişim kuracaklardır ve bir problemle karşılaştıklarında önce size gelme olasılıkları yükselecektir.

Çocuğunuzla yatağınızı paylaşmayın:
Sizin kapınız kapalıysa çalmadan girmemeleri gerektiğini tembihleyin. Sizin odanızın da özel olduğunu ve izin alması gerektiğini anlatın. 3-4 yaşlarından itibaren birlikte banyo yapmayın siz çocuğunuzu yıkarken giyinik olun. Banyonun da mahremiyet olduğunu anlatın ve banyo yaparken yardımcı olun ama özel bölge mahremiyetini banyoda da anlatın.